Kronika, to jest historyja świata Marcina Bielskiego - Dorota Kozaryn

KRONIKA, TO JEST HISTORYJA ŚWIATA MARCINA BIELSKIEGO - ANALIZA JĘZYKOWA Prezentowana monografia stanowi wyjątkową pozycję w polskim piśmiennictwie naukowym, poświęconą wnikliwej analizie języka Kroniki, to jest historyi świata autorstwa Marcina Bielskiego. To monumentalne dzieło, wydane po raz pierwszy w 1564 roku, uznawane jest za najpełniejszą wersję pierwszej napisanej w języku polskim historii świata. Monografia autorstwa Doroty Kozaryn rzuca nowe światło na lingwistyczne aspekty tego renesansowego opracowania, ujawniając fascynujące mechanizmy translatorskie i edytorskie, które kształtowały polszczyznę epoki. Książka składa się z dwóch zasadniczych części, z których każda wnosi istotny wkład w badania nad historią języka polskiego. Pierwsza część poświęcona jest nieodnotowanemu wcześniej w literaturze przedmiotu tłumaczeniu Księgi Koheleta, zamieszczonemu przez Bielskiego w drugim i trzecim wydaniu Kroniki. Autorka przeprowadza systematyczną analizę, odpowiadając na kluczowe pytanie o motywacje, które skłoniły Bielskiego do przetłumaczenia właśnie tej księgi biblijnej. Szczególną uwagę poświęca różnicom w przekładzie między wydaniami, identyfikując podstawę translatorską oraz rekonstruując metodę pracy translatorskiej XVI-wiecznego kronikarza. • Kompleksowa analiza języka Kroniki Marcina Bielskiego z 1564 roku • Nowatorskie badania nad tłumaczeniem Księgi Koheleta w drugim i trzecim wydaniu • Szczegółowa analiza ramy wydawniczej III wydania Kroniki • Badanie marginaliów - ich formalnej i funkcjonalnej roli w tekście • Rekonstrukcja wzorca gatunkowego erraty (Obłądzenie słow niektorych) • Ustalenie autorstwa corrigendy - nieznany wcześniej aspekt historii wydawnictwa • Analiza tytułów zewnętrznych i wewnętrznych - ich językowego kształtu i funkcji • Wkład w historię języka polskiego okresu renesansu Druga część monografii koncentruje się na zagadnieniach związanych z wybranymi elementami ramy wydawniczej trzeciego wydania Kroniki. Autorka przedstawia szczegółowe uwagi dotyczące językowego kształtu tytułów, analizując zarówno tytuły całego tekstu, jak i poszczególnych części składowych - ksiąg i rozdziałów - oraz tytułów wewnętrznych. Ta część pracy ukazuje, jak Bielski konstruował aparaty paratekstualne, które miały kluczowe znaczenie dla odbioru i zrozumienia jego dzieła przez współczesnych czytelników. Szczególnie wartościowym elementem analizy jest badanie marginaliów, czyli elementów umieszczanych na marginesach poszczególnych kart. Autorka przeprowadza ich pełną analizę formalną i funkcjonalną, wykazując, jakie role pełniły te pozornie drugorzędne elementy w strukturze ówczesnych publikacji. Marginalia okazują się nie tylko pomocniczym narzędziem dla czytelnika, ale także istotnym świadectwem praktyk wydawniczych epoki renesansu. Trzecim ważnym wątkiem monografii jest analiza Obłądzenia słow niektorych dołączonego do Kroniki, czyli erraty. Celem tej analizy jest odtworzenie wzorca gatunkowego realizowanego przez ten dokument, ukazanie typów błędów poprawianych w corrigendzie oraz ustalenie jej autorstwa. To ostatnie zagadnienie stanowi novum w badaniach nad Kroniką Bielskiego, rzucając nowe światło na okoliczności powstania i wydania tego fundamentalnego dla polskiej historiografii dzieła. Monografia Doroty Kozaryn wpisuje się w nurt badań nad historią języka polskiego, ze szczególnym uwzględnieniem periodu średniopolskiego i renesansowego. Praca adresowana jest do językoznawców, historyków literatury, badaczy historii książki oraz wszystkich zainteresowanych dziejami polszczyzny i piśmiennictwem staropolskim. Książka ukazuje się nakładem Wydawnictwa Naukowego Uniwersytetu Szczecińskiego, co gwarantuje wysoki poziom merytoryczny i edytorski publikacji. Spis treści Wstęp Część I: Tłumaczenie Księgi Koheleta w Kronice Marcina Bielskiego Część II: Elementy ramy wydawniczej III wydania Kroniki Zakończenie Bibliografia Parametry publikacji: Autor:Dorota KozarynTytuł:Kronika, to jest historyja świata Marcina Bielskiego - monografia językoznawczaWydawnictwo:Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu SzczecińskiegoRok wydania:2025Liczba stron:133Format:240 x 172 mmOprawa:broszurowaISBN:9788379729395 Monografia ta wypełnia istotną lukę w badaniach nad polskim piśmiennictwem renesansowym, oferując czytelnikom zarówno szczegółowe analizy lingwistyczne, jak i szerszy kontekst kulturowy i historyczny. Jest to pozycja niezbędna dla każdego, kto studiuje historię języka polskiego, dzieje książki staropolskiej lub zainteresowany jest recepcją tradycji biblijnej w literaturze polskiej XVI wieku. CARUNO-2026-08-11-03:01:25