Wybór mniejszych źródeł historycznych z okresu IV-VI w.

WYBÓR MNIEJSZYCH ŹRÓDEŁ HISTORYCZNYCH Z OKRESU IV-VI W. PO CHR. - BARTOSZ J. KOŁOCZEK Prezentowany tom stanowi fascynującą podróż do źródeł antycznej i wczesnośredniowiecznej historiografii, odsłaniając przed czytelnikiem mało znane, lecz niezwykle cenne łacińskie teksty z przełomu starożytności i wczesnego średniowiecza. To publikacja skierowana przede wszystkim do badaczy historii późnego cesarstwa rzymskiego, mediewistów oraz wszystkich miłośników antycznej literatury źródłowej, którzy pragną poznać oryginalne teksty stanowiące fundament naszej wiedzy o dziejach Europy w okresie wielkich przemian cywilizacyjnych. • 364 strony starannie przygotowanych tekstów źródłowych w języku łacińskim • Zakres chronologiczny obejmujący IV-VI wiek po Chrystusie • Twarda oprawa gwarantująca trwałość i estetykę wydawnictwa • Format 170x250 mm zapewniający wygodne czytanie i studiowanie tekstu • Wydawnictwo Historia Iagellonica specjalizujące się w publikacjach historycznych najwyższej jakości • Pełne opracowanie naukowe z obszernymi komentarzami i apparatusem krytycznym • Rok wydania 2022 gwarantujący aktualność badań i interpretacji Wśród przygotowanych do publikacji tekstów znalazły się niezwykle cenne źródła historiograficzne, które rzadko goszczą na łamach wydawnictw naukowych. Czytelnik odnajdzie tutaj anonimowe kroniki galijskie, stanowiące nieocenione źródło do dziejów Galii w okresie wielkich wędrówek ludów, a także kroniki Hydacjusza z Lemiki - jednego z niewielu autorów antycznych, którzy relacjonowali wydarzenia z perspektywy peryferyjnej prowincji cesarstwa. Szczególnie cenne są fragmenty dotyczące najazdu Wandalów na Hispanie oraz upadku Kartaginy, które Hydacjusz opisywał jako naoczny świadek tych dramatycznych wydarzeń. Na szczególną uwagę zasługują również kroniki Prospera z Akwitanii - wpływowego teologa i kronikarza pontyfikatu papieży, którego dzieło stanowi kluczowe źródło do dziejów Kościoła i cesarstwa zachodniorzymskiego w V wieku. Jego relacja o konflikcie cesarza Walentyniana III z senatem rzymskim oraz o rządach Atilli wraz z towarzyszącymi im dramatycznymi wydarzeniami politycznymi i militarnymi została wzbogacona o obszerne komentarze współczesnego wydawcy, ułatwiające zrozumienie złożonych realiów epoki. Kronika Mariusza z Aventicum, kontynuatora kroniki Prospera, dostarcza niezwykłych informacji o wydarzeniach w Galii wschodniej, w tym o przeniesieniu biskupstwa z Aventicum do Lozanny oraz o klęskach żywiołowych i epidemiach nawiedzających region w drugiej połowie V wieku. Teksty te, często pomijane w głównych narracjach historycznych, ukazują życie codzienne prowincji rzymskich w okresie ich transformacji kulturowej i politycznej. Ważną część publikacji stanowią dzieła należące do innych gatunków literackich niż klasyczna kronika historiograficzna. Historyczne materiały ze specyficznego kalendarza Polemiusza Sylwiusza pozwalają zajrzeć w struktury administracji cesarskiej IV wieku, ukazując hierarchie urzędnicze, święta państwowe i cesarskie salwatora. Breviarium Theodoriciana dostarcza z kolei bezcennych informacji o organizacji państwa ostrogockiego w Italii oraz o relacjach między Gotami a ludnością rzymską w okresie tuż przed ekspansją Justyniana. Szczególnie interesującym tekstem jest Origo Constantini imperatoris - anonimowa biografia cesarza Konstantyna Wielkiego, która mimo swojej lacunej tradycji rękopiśmiennej zachowała wiele cennych szczegółów dotyczących początków kariery przyszłego władcy cesarstwa, jego relacji z ojcem Konstancjuszem Chlorusem oraz planowej kampanii przeciwko Maksencjuszowi, która zakończyła się słynną bitwą przy Moście Mulwijskim w 312 roku. Panegiryk poety Ennodiusza, skomponowany na cześć króla Ostrogotów Teodoryka Wielkiego, stanowi unikalne źródło do dziejów państwa teodeberta oraz do poetyki panegirycznej późnej antyczności. Wierszowany utwór Ennodiusza, biskupa Mediolanu, łączy w sobie elementy tradycyjnej laudacji cesarskiej z nowymi formami literackimi charakterystycznymi dla epoki przemian kulturowych V-VI stulecia. Całości dopełnia historyczna część kazania O zniszczeniu Brytanii mnicha Gildasa - jedynego zachowanego w całości staroangielskiego tekstu literackiego, który dostarcza nieocenionych informacji o sytuacji Brytanii w okresie po wycofaniu się wojsk rzymskich oraz o inwazjach anglosaskich, które fundamentalnie zmieniły losy wyspy. Ten tekst, napisany w stylu biblijnego jeremiady, stanowi nie tylko źródło historyczne, ale także wyjątkowy zabytek literatury wczesnośredniowiecznej. Jako aneks do tomu dołączono wyimki z bazującej między innymi na twórczości autora Theodoriciana, do dziś nie wydanej i nie opracowanej Historii cesarskiej prehumanisty Giovanniego de Matociisa. Ten zakrystianin katedry w Weronie, żyjący na przełomie XIV i XV wieku, wykorzystał tekst Theodoriciana w swojej monumentalnej kompilacji dziejów cesarstwa rzymskiego, tworząc tym samym unikalne ogniwo między tradycją antyczną a humanistycznym odrodzeniem zainteresowania starożytnością. Szczególnie fascynująca jest informacja o tym, że to właśnie w bibliotece weronejskiej katedry, niedługo po śmierci de Matociisa, Francesco Petrarca odnalazł listy Cycerona - wydarzenie, które zainicjowało humanistyczną rewolucję w europejskiej kulturze intelektualnej. Wydawnictwo Historia Iagellonica, specjalizujące się w publikacjach źródłowych z zakresu historii średniowiecznej i antycznej, przygotowało niniejszą edycję zgodnie z najwyższymi standardami edytorskimi. Staranna selekcja tekstów, obszerne komentarze oraz profesjonalna realizacja typograficzna czynią z tego tomu pozycję obowiązkową w bibliotece każdego badacza dziejów późnego cesarstwa rzymskiego i wczesnego średniowiecza. CARUNO-2026-08-10-21:38:19