Antysemityzm, emancypacja, syjonizm - Jacek Surzyn - analiza historii i ideologii

ANTYSEMITYZM, EMANCYPACJA, SYJONIZM - JACEK SURZYN Książka Jacka Surzyna "Antysemityzm, emancypacja, syjonizm" to wnikliwa analiza historii i ideologii syjonizmu, osadzona w kontekście antysemityzmu i emancypacji Żydów. Autor prowadzi czytelnika przez złożone procesy społeczne i polityczne, które doprowadziły do powstania ruchu syjonistycznego i jego wpływu na kształtowanie się państwa Izrael. • Analiza idei syjonizmu w kontekście historycznym • Omówienie wpływu antysemityzmu na rozwój świadomości narodowej Żydów • Przedstawienie roli społecznej emancypacji w kształtowaniu żydowskiej tożsamości • Charakterystyka głównych ideologów i twórców syjonizmu • Wyjaśnienie religijnych i politycznych aspektów syjonizmu • Opis procesu powrotu Żydów do Ziemi Świętej • Analiza wpływu Wiosny Ludów na odrodzenie narodowe w Europie Syjonizm to idea powrotu Żydów do Ziemi Świętej (Syjonu), którą można rozumieć w dwóch aspektach. W sensie religijnym, syjonizm sięga czasów starożytnych i wiąże się z obietnicą daną przez Boga Abrahamowi. W drugiej połowie XIX wieku ukształtowało się polityczne znaczenie syjonizmu, charakteryzujące się porzuceniem eschatologicznego hasła mesjanizmu na rzecz skupienia wysiłku na ściśle politycznym celu powrotu i odbudowania (zbudowania) państwa Izrael. Syjonizm nabrał realnego znaczenia wraz z wygnaniem Żydów z Palestyny po klęsce powstania Bar Kochby. Przez wieki wspólnoty żydowskie rozsiane po świecie (diaspory) kultywowały ideę powrotu do Syjonu poprzez Pismo, modlitwę i wypełnianie Bożych przykazań. W roku 1782 rabin Eliasz z Wilna wezwał do powrotu do Syjonu. Myśl tę rozwinął serbski rabin Jehuda Alkai, który w 1840 roku religijne marzenia o Syjonie przeformułował w polityczny postulat. Dla wykształcenia żydowskiej świadomości narodowej decydujące okazały się trzy czynniki: antysemityzm, społeczna emancypacja i syjonizm polityczny końca XIX wieku. Ważnym ogniwem okazała się tu Wiosna Ludów, w wyniku której nastąpiły w Europie Zachodniej przemiany społeczne prowadzące do odrodzenia narodowego. W polityce europejskiej coraz większą rolę zaczęły odgrywać czynniki narodowe i narodowo-wyzwoleńcze. Pod wpływem tych czynników, jak również stale istniejącego i okresowo nasilającego się antysemityzmu, syjonizm przerodził się ostatecznie z ruchu religijnego w świecki ruch polityczny, którego twórcami i głównymi ideologami byli Mojżesz Hess, Leon Pinsker, Max Nordau i Teodor Herzl, okrzyknięty ojcem nowoczesnego syjonizmu. Pod względem ideologicznym grunt dla syjonizmu przygotowało dwóch myślicieli: Mojżesz Hess i Leon Pinsker. Świecko i socjalistycznie nastawiony Hess (1812-1875) uważał, że Oświecenie i uniwersalizm europejski z hasłami tolerancji i równouprawnienia umożliwił Żydom stanie się pełnoprawnymi członkami społeczeństw, wśród których żyli. Zarazem jednak emancypacja naruszyła żydowską tożsamość, dlatego Hess w celu umocnienia pośród Żydów poczucia narodowego postulował stworzenie specyficznie pojmowanej tożsamości narodowej, łączącej poczucie narodowe z uniwersalizmem społecznym. Hess stał się pionierem zarówno dla syjonizmu politycznego, jak i socjalizmu rozwijanego przez jego ucznia i współpracownika Karola Marksa. Najważniejsze dzieło Hessa pt. Ateny i Jerozolima (1862) po latach decydująco oddziałało na rodzący się ruch syjonistyczny. Syjonistyczne pomysły rozwijały się we wschodniej Europie poprzez ruch Hibbat-Cion (Miłośników Syjonu) nawiązujący z jednej strony do koncepcji Hessa, z drugiej silnie zakorzeniony w rabinicznej tradycji religijnej. Wydanie w twardej oprawie, liczy 328 stron, format 251x184 mm, rok wydania 2014, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. CARUNO-2025-12-03-18:41:59